Mooie vloer naar de toiletten met zicht op pompen
Mooie vloer naar de toiletten met zicht op pompen

Er lopen straks veel voeten over de totaal nieuwe terrazzovloeren van Eterno Minerals of the World. Deze zijn onder leiding van eigenaar Cor Hoogeveen gerealiseerd. De restauratie bleef niet beperkt tot de zalen van het Aquarium, maar liep door tot in het hele gebouw. Dit was geen geringe opgave, vooral omdat de ondergronden zeer uiteenlopend bleken te zijn. Als afwerking is gekozen voor 20 mm dun terrazzo in alle voor publiek toegankelijke ruimten.

Tekst: Matthijs Pronker
Fotografie: Christiaan de Bruijne, Monks stukadoors en Eterno

Eén dekvloer voor alle verschillende ondergronden

Bloktreden op locatie gemaakt
Bloktreden op locatie gemaakt

Monolietvloer

Cor Hoogeveen had bij deze opdracht al snel in de gaten dat de verschillen in ondergronden in overleg met de aannemer zo efficiënt mogelijk moesten worden opgelost. “Dat was niet alleen schuimbeton, maar ook hout en vloeren met Lewis-plaat. Na grondig onderzoek kwamen we eruit; het viel allemaal op te lossen met onze Eterno Forto. Dit is een extra versterkte dekvloer die gerust 100 mm dik mag zijn, indien nodig zelfs dikker. Hiermee konden we dus goed nivelleren. De vloer is monoliet afgewerkt zonder dilataties. Dat werd door de opdrachtgever als een groot voordeel gezien.”

Voorbereiden ronde putjes voor de toplaag
Voorbereiden ronde putjes voor de toplaag

Kleurschakeringen

Ook het uiteindelijke terrazzo kan met de samenstelling van Eterno zonder onderbrekingen worden verwerkt. De kleurschakeringen van alle nieuwe vloeren zijn samengesteld op basis van oude ­stukken terrazzo uit het oorspronkelijke gebouw. In de aquariumzalen is gekozen voor antracietkleurig bindmiddel met lichtere vulsteentjes. De overige publieke ruimten, zoals entree en gangen, zijn afgewerkt met een meer zand­kleurige tint.

Terrazzo sluit naadloos aan bij marmeren sokkels
Terrazzo sluit naadloos aan bij marmeren sokkels

Staalvezels

De vloer onderscheidt zich van traditionele ­dekvloeren, omdat er behalve een krimpnet ook staalvezels aan de Forto-mortel zijn toegevoegd. “Deze dekvloer hebben we benut om er de vloerverwarming in te leggen met buizen van 18 mm diameter op een onderlinge afstand van 100 mm. Zo is de verwarmings-temperatuur zo laag ­mogelijk te houden. Ook de buizen en putjes voor het elektra -en computernetwerk zitten erin.”

Logistieke inventiviteit om materiaal  binnen te krijgen
Logistieke inventiviteit om materiaal binnen te krijgen

Putjes

Over de putjes is enige discussie geweest, omdat die in het bestek als vierkant waren opgenomen en zo al in de dekvloer waren meegenomen. Cor is daar geen voorstander van, omdat deze op de hoeken spanningsscheurtjes kunnen veroorzaken. In overleg is dit naar de terrazzo topvloer in ronde putten omgezet. Dat zou nog even duren want de Forto-dekvloer kon een half jaar uitharden, zo vertelt Cor met een lach. “Dat was niet echt nodig, maar we hadden die maanden nu eenmaal”.

De Eterno Forto dekvloer wordt voorbereid
De Eterno Forto dekvloer wordt voorbereid

Bloktreden

‘’In de tussentijd konden we op locatie ­bloktreden maken. Daarin namen we op verzoek van de opdrachtgever dicht bij de randen messing ­doppen op. Dat helpt voor mensen die minder goed zicht hebben. Ook hebben we messing strips in het ­terrazzo ingebracht. Die zijn alleen voor een esthetische belijning. De strips hebben niks met dilateren te maken. Met de gekozen opbouw van de Forto-vloer en de 20 mm dikke terrazzo is dat niet nodig.”

Marmer en geschilderd marmer versterken elkaar
Marmer en geschilderd marmer versterken elkaar

Logistiek

Het stijlvolle resultaat zal bezoekers direct ­opvallen. Maar alleen de mensen achter de schermen weten wat er voor nodig was om dit alles te realiseren, ook logistiek. De terrazzowerkers zorgden in een vroeg stadium voor een vlakke vloer, ook ten behoeve van de stukadoors en schilders. Cor moest hiervoor nog het nodige uitdenken.
“We konden niet zomaar met alle materialen het gebouw binnen. Met slangen voor de mortel natuurlijk wel. Andere materialen konden we met een kraan horizontaal via ramen het gebouw in brengen. Voor ons werk binnen was het een pluspunt dat de meeste van onze machines op accu’s lopen. Dat betekent minder lawaai en geen uitlaatgassen.”

Vloeren passen perfect in het klassieke beeld
Vloeren passen perfect in het klassieke beeld

Slotakkoord

De opdrachtgever wilde mooi aaneengesloten vloervelden, die zelfs in de gangen naadloos doorlopen. Om die schoonheid te verkrijgen was nog wel een slotakkoord nodig.
“Toen het terrazzo was uitgehard hebben we alles in totaal zes keer geschuurd en gepolijst. Zo ­kwamen de vulsteentjes steeds mooier in beeld. Kijk maar naar het resultaat. Die vloer gaat gerust 150 jaar mee. En niet onbelangrijk is dat hij zeer goed is te onderhouden.”

Lichtheid in vloeren en schilderwerk op weg naar de grote zaal
Lichtheid in vloeren en schilderwerk
op weg naar de grote zaal
Laatste hand aan afwerking vloeren
Laatste hand aan afwerking vloeren
Eén van de bijzalen ook voorzien van nieuwe vloer
Eén van de bijzalen ook voorzien van nieuwe vloer

Lees meer over de restauratie van het Aquarium van Artis:

Wereldprimeur Artis Aquarium is terug

Zoutschade onder controle dankzij Hydro-Control

Download de gratis Mebest-app