‘Onze branche is zo klein, die moet je niet versnipperen’

Peter Veenstra kreeg de onderscheiding erelid van de Nederlandse Ondernemersvereniging voor Afbouwbedrijven, de NOA. Daarmee treedt hij meer naar de achtergrond en komt er meer aandacht voor het eigen bedrijf Veenstra ­Natuursteen in Uithuizermeeden boven Groningen. De verbouwing van de eigen showroom is in volle gang en zoon Pieter stuurt met de computer nieuwe machines aan. Het verhaal van de 66-jarige Peter tekent een tijdperk waarin terugblikken waardevol is en ­vooruitkijken het streven blijft.

Tekst: Renée de Haan
Fotografie: Matthijs Pronker

Bescheiden

Als iets direct opvalt in dit familiebedrijf is het de kalmte waarmee alles gebeurt. Tot en met het ontvangen van klanten aan toe, in een bescheiden showroom. Peter vertelt weloverwogen over zijn levensloop en blijkt een ongekend geheugen voor feiten en getallen te hebben.
De oorsprong van Veenstra Natuursteen ligt in de crisisjaren toen opa met vier zoons in 1937 zijn eigen beton en granito-bedrijf begon met 3000 gulden die hij geleend had van een bevriende boer.

Dankbaar

“Mijn opa was een betonman en had weinig op met natuursteen. Letters hakken kon hij niet en een poging in die richting strandde door de oorlog. Mijn oom Harm kreeg die kans later wel en van hem heb ik het vak geleerd, een beetje militaristisch maar ik ben hem nog altijd dankbaar voor al die kennisoverdracht. Mijn vader was aannemer, dus vooral bezig met bouwmaterialen en beton en dat was absoluut mijn roeping niet. Mijn broer is wel die kant opgegaan, maar ik ben een natuursteenman.”

Risicovol

In de familie was hij lang een jong broekie dat weinig in de melk te brokkelen had als het om beslissingen ging. Toch wist hij meermalen risicovolle investeringen voor elkaar te krijgen. Dat begon met de overname van een stuk familiebedrijf.
“Ik was 34, net getrouwd en de onderneming van oom Piet stond er niet florissant voor. Het had een grote showroom en diverse loodsen. Ik was ambitieus en ging direct naar de Middenstandsbank om de koop bij een kop koffie te bespreken. Twee dagen later was het geld er. Alles ging toen op vertrouwen.”

Ter overname

Vanaf dit moment ontstaat er een stroom aan toevalligheden, waarbij Peter telkens als steun werd opgetrommeld als het bij andere natuursteen­bedrijven in de buurt wat minder ging. Dit is ook de opmaat om ruimer mee te gaan denken met de hele branche, wat uiteindelijk resulteerde in het erelidmaatschap van de NOA.
“In 1991 werd steenhouwer Eijgelaar in Delfzijl ziek en namen wij tijdelijk de orders over. Er stond een zaagmachine ter overname, dus dat leek me een goed plan. Het was op een vrijdagmiddag en omdat ik het niet met de ouderen had overlegd kreeg ik er genadig van langs. Maar toen we veel meer opdrachten kregen, ook vanuit Appingedam, zagen ze in dat dit toch een goede keuze was geweest.”

Hij hield zijn vakkennis bij en het letters hakken werd een van zijn specialiteiten

Opgelucht

Hij hield zijn vakkennis bij en het letters hakken werd een van zijn specialiteiten. De ooms werkten hard, waren goudeerlijk, maar geen zakenmensen, zo stelt Peter.
“In de winter was het geld op. Dat had ik bij een ander groot natuursteenbedrijf gezien waar de rekeningen dan werden opgeschort. Zo gênant… Dus ik weer naar de bank voor een lening van 50.000 gulden. Ik tekende alles wat los en vast zat en mijn ooms waren helemaal opgelucht.”

Grote zaagmachine

Na de aanschaf van een stuk familiebedrijf brak de tijd aan voor investeren. Samen met zijn echtgenote Ans ging hij naar een beurs in Neurenberg en daar zagen ze een grote zaagmachine van Steup voor 60.000 mark. Dat was even iets anders dan het oudje uit de jaren ’50 waar Veenstra het mee deed. De ooms vonden zo’n investering het doodvonnis van het bedrijf, dus het ging niet door. Er kwam wel een heftruck en langzaam begon de behoudende mentaliteit te kantelen.

Doorstoot

Het was 1996, een jaar waarin op het natuursteenbedrijf in Appingedam beslag werd gelegd. Peter zag zijn kans en kon het voor een zeer schappelijke prijs overnemen met personeel en al.
“Vanaf toen hebben we een doorstoot gemaakt. Samen met Bert Hesse ging ik naar groeven in India om uiteindelijk zelf containers natuursteen te importeren. Ook grafstenen lieten we daar maken. Later lieten we voor grotere bouwprojecten ook materiaal verwerken in China. We investeerden in handel en minder in machines. We hebben nooit problemen gehad, want handjeklap deed ik niet aan. Altijd de juiste prijs betalen en daarvoor ­kwaliteit eisen, daarmee kom je het verst.”
Alweer ging er een concurrent failliet, dit keer in Buitenpost in 2013. Peter nam de helft over samen met een andere investeerder en behield het personeel.

De 3D-draaimachine kan zelfs ronde ballen van steen vervaardigen

Zoon Pieter

Zoon Pieter kwam na de studie bouwkunde en bedrijfskunde vast in de zaak en stelde: ‘Eén bedrijf is genoeg.’ Daarmee werd eerst het aandeel in Appingedam verkocht en vijf jaar geleden het bedrijf in Buitenpost.
Pieter stuurt nu met CAD tekeningen vanuit de computer de modernste machines aan in de belendende werkplaats. De 3D-draaimachine kan zelfs ronde ballen van steen vervaardigen. Maar het werk in de finesses gebeurt nog met de hand. Vooral het ambachtelijk graveren geeft een veel mooier resultaat, zo beamen vader en zoon direct.

Grafmonumenten

Graveren hoort zeker thuis bij grafmonumenten. In de speciaal hiervoor uitgebrachte gids staan veel opties van vormen en steensoorten, al is die alweer bijna verouderd want ook hier blijken mode­verschijnselen te zijn ontstaan.
“Ruwe steen is helemaal in. Tegelijk wordt er steeds meer gecremeerd, dus onze handel is zich aan het verleggen. Daarom zetten we de grote graf­monumenten nu buiten en interieur­toepassingen binnen. Vooral in werkbladen kun je fraaie ­afwerkingen maken.”

Bestuur

Organisatorisch wist Peter in diverse belangen­groepen voor de branche het voortouw te nemen. Onder meer in de Algemene Bond voor Natuursteen, waar hij tot 2010 in het dagelijks bestuur zat en bij de geschillencommissie was betrokken. Er werd nogal wat gebakkeleid over van alles en ook Peter kon soms stevig zijn stem doen gelden, zo bekent hij.

Commentaar

“Onze branche is zo klein, die moet je niet versnipperen. Dus met een aantal grote bedrijven zoals Jetstone, Arte en Kemie zijn we van alles gaan bekijken. Van een zelfstandige werkgevers­organisatie ABN werden we ineens onderdeel van de NOA. Daar had ik duidelijk commentaar op. Als je zegt hoe het moet, zit je zo in het bestuur en dat gebeurde ook. De NOA heeft alles goed op de rails dus we kunnen samen weer de toekomst in.”

Visie

Hij wil hier graag zijn visie over kwijt: “Jarenlang ging het om aannemers die de goedkoopste onderaannemers kozen om prijzen te ­drukken. Elkaar uitwringen leidt tot slechte situaties in de bouw. En tot faillissementen. Scholing en ­informatie met gemotiveerde werknemers, daar gaat het om. Dan ontstaat er een bouwcollectief waarbij die 1000 euro niet telt en het gaat om de betrouwbaarheid en de juiste mensen. Met talent. Want wat er niet in zit, komt er niet uit. Maar zit het er wel in, dan moeten we samen de kansen bieden dat dit zich kan ontwikkelen. Goede werknemers die hun vak verstaan en zich houden aan de ­afspraken, daar moeten we het van hebben.”